Hoe kunnen we
je helpen?

OF +32 (0)11 26 96 00

Stéphane Beel: “Om te innoveren, kan je niet zonder het verleden”

15 oktober 2020

Museum M in Leuven, het Afrikamuseum in Tervuren, het Gentse gerechtsgebouw. Het zijn maar enkele iconische projecten in ons land die de stempel van architect Stéphane Beel en zijn team dragen. Samen met Houben gaven ze ook de kantoren van FNG in Mechelen, de Kunsthumaniora in Hasselt en de nieuwe Welzijnscampus in Genk vleugels. Twee verschillende bouwpartners met een veelheid aan gedeelde visies. Op bouwen, op samenwerken, op innovatie.

Terug naar overzicht
Stéphane Beel: “Om te innoveren, kan je niet zonder het verleden”

“Een gebouw moet spreken tegen zijn omgeving”

Al 40 jaar lang laat Stéphane Beel van zich spreken in de internationale architectuurwereld. Maar een gevestigde waarde wil hij zichzelf niet noemen. “Na al die tijd stuur ik nog altijd bij. Een gebouw neerzetten is op zich niet zo moeilijk, wel een langdurige relatie creëren tussen binnen en buiten. Tussen gebruikers en passanten of omwonenden. Een gebouw moet leren van en spreken tegen zijn omgeving.”

“Het is een kwestie van blijven bijleren. Van (con)cullega’s, maar ook van je eigen werk. Hoe omvangrijk sommige van mijn projecten ook zijn, een private woning ontwerpen blijft het meest uitdagend. Daar moet intimiteit, gevoel, emotie overheersen. Maar uiteindelijk geldt dat ook voor kantoorgebouwen, musea, politiekantoren, noem maar op.”

“Een mooi voorbeeld daarvan is trouwens de samenwerking tussen ons kantoor en Houben voor de Welzijnscampus in Genk”, vult collega-architecte Linde Van Reeth aan. “Het nieuwe centrale gebouw huisvest er straks drie vzw’s gespecialiseerd in algemeen welzijn, pleegzorg en kindermishandeling. Op het eerste zicht drie aparte doelgroepen. We konden er dus voor kiezen om alle bezoekers beneden te verzamelen en de kantoren naar de bovenverdiepingen te verhuizen.”

“Maar in de plaats verwelkomt elke verdieping zijn eigen vzw met zijn eigen werknemers en bezoekers. Twee centrale trappen verbinden alle verdiepingen en diensten. Op die manier creëer je interactiviteit, kruisbestuiving. De verschillende vzw’s staan nauwer met elkaar in contact en ook bezoekers ervaren het gebouw als één grote, zorgzame omgeving.”

“We lokken bewust iets uit bij de bouwheer”

Hoe kijkt Stéphane Beel terug op de afgelopen vier decennia? En op de bouwwereld van morgen? “Het verschil tussen 1980 en vandaag is gigantisch. De regelgeving is strenger, maar de mensen zelf zijn ook mondiger geworden.”

“Daar zijn we voor alle duidelijkheid een grote voorstander van. Zelf proberen we bij elk nieuw ontwerp iets uit te lokken bij de bouwheer. Een subtiel bommetje laten vallen om iets te weten te komen wat anders verstopt blijft, iets waardoor we tussen de regels kunnen lezen en het ontwerp naar een hoger niveau kunnen tillen.”

“Daar is natuurlijk mensenkennis voor nodig langs onze kant. Van de bouwheer verwachten we op zijn beurt dat hij open is en positief mee durft te denken.”

stéphane beel Het project Welzijnscampus in Genk: "Twee centrale trappen verbinden alle verdiepingen en diensten. Op die manier creëer je interactiviteit, kruisbestuiving."

“Wederzijdse liefdesverklaring met aannemer”

“Hetzelfde gevoel hopen we ook in onze samenwerking met de aannemer terug te vinden. We hebben intussen drie samenwerkingen met Houben achter de rug. Telkens prees ik me gelukkig. Die open communicatie en positieve ingesteldheid hebben telkens de rode draad gevormd door onze gezamenlijke projecten. Dat is ook bijna een eis die ik durf stellen.”

“Volgens Veronique Houben hebben we een beetje de naam van niet de gemakkelijkste mensen te zijn om mee samen te werken (lacht). Maar ik vind het net onze plicht om veeleisend te zijn, zolang het maar op een respectvolle, empathische en constructieve manier gebeurt. Een wederzijdse liefdesverklaring als het ware.”

“Ook naar onszelf toe zijn we extra veeleisend. Wij vragen bij de start van elk project om eens in elkaars stoel te gaan zitten. Dat een aannemer even nadenkt als een architect, een architect als een ingenieur…  Omdat we zo tot verrassende, nieuwe inzichten komen. En elkaar beter leren begrijpen.”

“Innovatie mondt vaak uit in het andere uiterste”

Innovatie is één van de grote fundamenten bij Houben. Waar staat dat woord voor volgens Stéphane Beel?

“Innovatie mondt in vele vakgebieden net vaak uit in het tegenovergestelde. Zeker in de bouwsector. Innovatie heeft niet alleen te maken met nu en morgen. Of met het pure technische verhaal. Betrek je het verleden en de ruime omgeving niet bij je gebouwontwerp, dan ben je volgens mij niet goed bezig.”

“Zo was ik in de jaren 70 bijvoorbeeld al bezig met het implementeren van zonnepanelen die ook als zonwering en isolatie dienden. Maar ook de markt moet hier klaar voor zijn. Dertig jaar later komen zonnepanelen als apart product eindelijk van de grond, maar daar is het ook bijgebleven. Wat is dan innovatief en wat niet?”

“Wat mij betreft zit innovatie ook vervat in zaken als wayfinding en flexibele gebouwontwerpen. Mijn ouderlijk huis is een brouwerij, notariskantoor en tandartspraktijk geweest doorheen de jaren. Maar evenzeer een warme thuis. Door gebouwen vanaf het begin gericht en minimalistisch te structurereren, kan je er maximaal hergebruik uit puren. Al mag dat nooit een excuus zijn om nietszeggende gebouwen te ontwerpen. ”

“Technologie kan natuurlijk wel een enorm grote rol spelen om innovatie te bevorderen. Denk maar aan BIM, dat ook een belangrijk onderdeel is in de vooruitgang van het project-Welzijnscampus. Voor ons was deze werkwijze relatief nieuw bij aanvang van het project. De voorbereiding is extra intens tijdens een BIM-traject, maar bouwteam én bouwheer plukken er nadien wel volop de vruchten van.”

Wens je ons ook de liefde te verklaren?

Ben je een bouwheer, projectontwikkelaar of architect met een ambitieus project? En ben je op zoek naar een open minded bouwpartner die zich niet alleen focust op het eindresultaat, maar ook tijdens het samenwerkingstraject niets aan het toeval overlaat? Bij Houben staat ons team van grondleggers voor je klaar. Contacteer ons meteen voor meer info.